Je kijkt waarschijnlijk nooit naar je plafond. Het is wit, het is vlak, en het doet zijn werk zonder op te vallen. Interieurstylisten willen daar dit jaar verandering in brengen: het plafond wordt de vijfde muur van je huis, en steeds meer mensen plakken er behang op.
Het idee komt niet uit het niets. Hotels en restaurants gebruiken een gestoffeerd plafond al jaren om een ruimte een bijzondere sfeer te geven. Nieuw is dat de trend nu overwaait naar gewone woonkamers, slaapkamers en zelfs kleine gastentoiletten. Reden genoeg om te kijken wat deze trend precies inhoudt en of hij bij jouw huis past.
Waarom je plafond opeens meetelt
Een plafond wordt meestal als laatste bedacht, als het al bedacht wordt. Je schildert het wit en klaar is Kees. Stylisten vinden dat jammer, want het is de enige muur die je altijd ziet zodra je op de bank ligt of in bed naar boven staart. Door daar iets mee te doen, voelt een kamer ineens afgewerkt in plaats van half af.
Het effect is ook praktisch te verklaren. Een patroon of kleur op het plafond trekt je blik omhoog, waardoor een ruimte optisch hoger lijkt. Precies het tegenovergestelde van wat je zou verwachten, maar het werkt vooral goed in kamers met een laag plafond, zoals veel Nederlandse jaren dertig- en jaren vijftig-woningen hebben.
Dit soort patronen werken het beste boven je hoofd
Niet elk behang leent zich voor het plafond. Grote, drukke prints kunnen al snel overweldigend ogen als je er de hele dag onder ligt. Wat wel goed werkt:
- Botanische prints met bladeren of takken, die een soort luifel-effect geven
- Subtiele geometrische patronen in één of twee tinten
- Effen behang met een lichte textuur, zoals linnen- of sisallook, voor wie het rustig wil houden
- Wolkenmotieven of pastelverlopen in de slaapkamer, voor een zachtere start van de dag
Aardetinten zoals zand, terracotta en umber komen dit jaar veel terug, ook op het plafond. Ze houden een ruimte warm zonder dat het zwaar aanvoelt. Wie liever met kleur speelt, kan hetzelfde effect bereiken als bij kalkverf op je muur: een levendige, licht onregelmatige laag die nooit helemaal vlak oogt.
Wallpaper drenching, van vloer tot plafond in één print
De meest uitgesproken variant van deze trend heet wallpaper drenching: hetzelfde behang op je muren én je plafond, zonder onderbreking. Het idee lijkt op wat we eerder zagen bij muren en plafond in dezelfde verfkleur, maar dan met patroon in plaats van een egale kleur. Het resultaat is een kamer die je als het ware omhult, zonder harde overgang tussen muur en plafond.
Dat klinkt heftig, en dat is het ook als je voor een gedurfde print kiest. Toch melden interieurstylisten dat het in de praktijk vaak rustiger oogt dan je zou denken. Doordat er geen randje meer zit waar de muur overgaat in het plafond, verdwijnt juist een deel van de visuele onrust. Je ziet één geheel in plaats van vier losse vlakken.
Zo voorkom je dat het een circustent wordt
Het risico van behang op je plafond is overduidelijk: het kan al snel te veel worden. Een paar vuistregels helpen om het speels te houden zonder dat je er spijt van krijgt.
- Begin klein. Een kleine ruimte zoals een toilet, hal of inloopkast is de perfecte testkamer voordat je het in de woonkamer doet
- Combineer een drukke print met verder rustig meubilair. Laat de wanden en vloer het rustpunt zijn
- Kies voor niet-geweven vliesbehang. Dat is makkelijker te plakken boven je hoofd dan traditioneel papierbehang en scheurt minder snel
- Denk aan de belichting. Een dof of mat behang absorbeert licht anders dan een glanzende variant, test dus altijd een stukje in het echte daglicht van je kamer
Wie het zelf niet aandurft, kan ook kiezen voor een middenweg: alleen het plafond behangen en de muren wit of in een neutrale tint laten. Dat geeft hetzelfde verrassingseffect met veel minder risico. Het sluit ook aan bij een trend die we eerder zagen bij paneelwanden in de woonkamer: een uitgesproken element op één plek, de rest ingetogen.
Waar je het beste kunt beginnen in je eigen huis
De slaapkamer is voor de meeste mensen de logische startplek. Je ligt er dagelijks minutenlang naar boven te staren voor je in slaap valt, dus een rustgevend patroon of een zachte kleur maakt meteen verschil. Een eetkamer of studeerkamer werkt ook goed, juist omdat je daar korter zit en een gedurfder patroon minder snel gaat vervelen.
Wil je zelf plakken, hou dan rekening met een middagje extra werk vergeleken met een muur, alleen al omdat je met je armen boven je hoofd werkt. Laat je het liever doen, vraag dan een behanger specifiek naar ervaring met plafonds, want de techniek verschilt net genoeg van een gewone muur om fouten op te leveren als je het voor het eerst probeert. Wie meer wil weten over de technische kant van behangsoorten, vindt op Wikipedia een overzicht van de verschillende typen behang en hun eigenschappen.
Het mooie van deze trend is dat hij zich makkelijk laat terugdraaien als je hem beu wordt: er komt gewoon weer een laag verf overheen. Een goede reden om nu net dat ene gedurfde patroon te proberen waar je normaal aan twijfelt.