De thermostaat gaat er dit najaar bij de meeste huishoudens weer voor het eerst op. Voordat je aan de knop draait, loont het om eerst te kijken naar wat er nu al mis gaat in huis. Warmte die wegloopt via een tochtige kier of een radiator die alleen bovenin warm wordt, kost je elk jaar opnieuw geld zonder dat je er iets van merkt. De vijf ingrepen hieronder kosten samen minder dan een tientje en een middag werk, en ze schelen wel degelijk op de jaarrekening.
Ontlucht je radiatoren voordat de kou komt
Een radiator die onderin warm wordt en bovenin koud blijft, staat vol lucht. Die lucht verdringt het warme water en zorgt ervoor dat de radiator veel harder moet werken om dezelfde hoeveelheid warmte af te geven. Ontluchten kost tien minuten per radiator: je zet de verwarming uit, draait het ontluchtingsventiel voorzichtig open met een radiatorsleutel tot je een sissend geluid hoort, en sluit het zodra er water uit komt in plaats van lucht. Doe dit bij alle radiators in huis, te beginnen bij de radiator die het verst van de cv-ketel af staat.
Volgens de Consumentenbond kun je met de cv-installatie goed afstellen flink besparen, en ontluchten is daarbij de eerste stap die iedereen zelf kan doen. Heb je je cv-ketel weggewerkt in een kast in de woonkamer? Zorg dan wel dat je bij het ontluchtingsventiel kunt, want een goed verstopte cv-ketel is alleen praktisch als je er ook onderhoud aan kunt plegen.
Tochtstrips langs deuren en ramen
Een kier van een paar millimeter langs een buitendeur lijkt onschuldig, maar over een heel stookseizoen loopt daar behoorlijk wat warmte doorheen. Zelfklevende tochtstrips van rubber of schuim plak je in een kwartier langs de deurpost, en ze zijn voor een paar euro per rol te koop bij elke bouwmarkt. Test eerst waar de tocht precies vandaan komt: houd op een winderige dag een aangestoken kaarsje of wierookstokje langs de randen van deur en kozijn. Waar de vlam of rook beweegt, zit een lek. Vergeet de brievenbus en het kattenluik niet: dat zijn twee van de meest onderschatte tochtbronnen in een gemiddelde Nederlandse woning. Een borstelstrip aan de binnenkant van de brievenbus kost een paar euro en is in vijf minuten gemonteerd.
Zet je thermostaat één graad lager
Elke graad die je de thermostaat lager zet, scheelt ongeveer zeven procent op je gasverbruik. Van 21 naar 20 graden merk je nauwelijks in comfort, maar het effect op de jaarrekening is groot. Heb je een slimme thermostaat, stel dan een nachtverlaging en een verlaging voor overdag in als er niemand thuis is: een paar graden lager terwijl je op werk zit, hoeft niet ten koste te gaan van comfort zodra je weer binnenstapt, want moderne systemen verwarmen het huis vlot weer op tegen de tijd dat je thuiskomt.
Heb je nog geen programmeerbare thermostaat, dan is dat een van de investeringen die zich het snelst terugverdient. De rijksoverheid noemt een slimme meter en thermostaat als eerste stap voor huishoudens die willen besparen zonder meteen te isoleren of te verbouwen.
Hang zware gordijnen voor je ramen
Enkel glas en zelfs veel soorten dubbel glas verliezen 's nachts flink wat warmte. Zware, gevoerde gordijnen die je 's avonds dichttrekt, werken als een extra isolatielaag: ze houden de koude luchtstroom van het raam tegen voordat die de kamer in trekt. Kies voor gordijnen die tot op de vloer hangen en minimaal een paar centimeter over de kozijnen heen vallen, zodat er geen spleet overblijft waar de kou doorheen kan.
Wie toch nieuwe gordijnen overweegt, kan meteen kijken naar gevoerde linnen gordijnen, die naast isolatie ook een zachtere uitstraling geven dan een rolgordijn. Open de gordijnen overdag juist weer, zodat de zon je kamer gratis opwarmt.
Draai de radiatoren dicht in kamers die je niet gebruikt
Een logeerkamer die drie keer per jaar wordt gebruikt, hoeft niet het hele stookseizoen op temperatuur te blijven. Draai de radiator in zulke ruimtes laag of dicht en houd de deur gesloten, zodat de warmte in de kamers blijft waar je daadwerkelijk zit. Let wel op: zet een radiator nooit helemaal op nul in een vochtige ruimte zoals een badkamer of een kamer met een buitenmuur, want dan loop je risico op vocht en schimmel. Een klein beetje restwarmte houdt dat probleem buiten de deur.
Deze ingreep is ook relevant als je toch al plannen hebt om je huis grondiger aan te pakken. Overweeg je verbouwen of verduurzamen dit najaar, dan is een goede indeling van welke ruimtes je wel en niet stookt een van de eerste dingen die een energieadviseur met je doorneemt.
Wat dit je concreet oplevert
Geen van deze vijf ingrepen vraagt om een aannemer of een investering van honderden euro's. Ontluchten en tochtstrips zijn gratis of bijna gratis, een graadje lager op de thermostaat kost niets, en gordijnen dichttrekken doe je toch al 's avonds. Samen kunnen ze tientallen procenten schelen op je gasverbruik, precies op het moment dat de energierekening voor veel huishoudens weer een van de grotere vaste lasten wordt. Begin deze week met de radiatoren, dan heb je de rest van het najaar tijd voor de tochtstrips en de gordijnen.