Tuin & Terras

De betontegel maakt plaats voor split en grind

· 6 min leestijd

Ze zijn de afgelopen tien jaar langzaam uit de mode geraakt. De grote, grijze betontegels die bij duizenden Nederlandse tuinen de voortuin, achtertuin of oprit vulden. Gemakkelijk, onderhoudsarm, sterk. Maar eind april 2026 is er een duidelijke beweging de andere kant op. Tegelwippers uit het hele land, gemeentes met subsidies en hoveniers met agenda's vol voorjaarsklussen zetten steeds vaker in op split, grind en waterdoorlatende materialen. De vraag is niet meer of je die tegel eruit haalt, maar wanneer.

Dit jaar staat de teller van het NK Tegelwippen na de eerste weken al op ruim 260.000 tegels, op weg naar een doel van 20,7 miljoen. Ter vergelijking, in 2025 werden er 5,9 miljoen tegels gewipt. Die cijfers zeggen iets over waar de Nederlandse tuin heen beweegt.

Wat split wel kan wat een betontegel niet kan

De belangrijkste reden voor de switch is eenvoudig, en dat is water. Een betontegel houdt regen tegen. Het water blijft op de tegel staan, loopt naar een put of over de stoep richting het riool. Split en grind doen het tegenovergestelde. Ze laten regen direct de bodem in zakken, waar het hoort.

Klimaatverandering maakt dat steeds urgenter. Volgens KNMI-cijfers is het aantal dagen met meer dan 50 millimeter neerslag op een enkel station in de afgelopen vijftig jaar bijna verdubbeld, en neemt de intensiteit van extreme buien toe met ongeveer 12 procent per graad opwarming. Met andere woorden, zware regenbuien worden zwaarder, en je tuin moet dat water ergens kwijt. Een split-terras of grindtuin werkt als een eigen mini-infiltratiesysteem.

Daarnaast houden split en grind minder warmte vast dan tegels. Op een tropische zomerdag voelt een grindpad koeler aan dan de stenen ernaast, omdat lucht en vocht tussen de korrels door kunnen bewegen.

Hoe tegelwippen een beweging werd

NK Tegelwippen is uitgegroeid van een lokaal initiatief tot een landelijke campagne waaraan vrijwel elke gemeente meedoet. De wedstrijd loopt van half maart tot eind oktober, waarbij bewoners hun eigen tegels registreren en gemeentes elkaar bekampen in drie divisies op basis van inwoneraantal.

Het mechanisme is slim bedacht. In veel gemeentes krijg je een gratis plant of zelfs een kleine subsidie wanneer je tegels inlevert. Voor de gemeente zelf betekent het minder belasting op het riool tijdens piekbuien, minder hittestress in de zomer en een flinke plus voor de biodiversiteit in dichtbebouwde wijken. Het is een zeldzaam voorbeeld van beleid waarbij de belangen van de overheid, de bewoner en de natuur in dezelfde richting wijzen.

Dat verklaart ook waarom de vorige editie 5,9 miljoen tegels opleverde. Tegelwippen is allang geen randverschijnsel meer, het is mainstream geworden.

Wat je moet weten voordat je de tegels eruit wipt

Een splittuin aanleggen is niet even snel tegels weghalen en een zak split uitstorten. Een paar dingen om rekening mee te houden:

  • De onderlaag telt meer dan de bovenkant. Zonder een goede fundering van doorlatend zand en eventueel een waterdoorlatend doek zakt split weg of raakt het vervuild.
  • Randafwerking maakt het verschil. Zonder opsluitband rolt split uit over de stoep en zit het binnen een week in je hal. Metalen kantopsluiting is nu populair vanwege de strakke lijn.
  • Kies de juiste korrelgrootte. Te fijn plakt vast aan schoenen, te grof loopt onprettig. 8 tot 16 millimeter is voor de meeste tuinen een goede basis.
  • Reken met laagdikte. Vier tot zes centimeter split is meestal genoeg. Dikker ligt minder stabiel.

Wil je liever een mix dan alles vervangen? Combineer grote tegels met brede split-voegen of losse grindstroken. Dat leest rustig, voert water af en behoudt loopcomfort. Veel nieuwbouwtuinen in 2026 kiezen voor precies dat soort hybride bestrating.

De nadelen die je erbij moet nemen

Eerlijk is eerlijk, split is geen perfecte vervanger voor elke situatie. De belangrijkste ongemakken op een rij.

Rolstoelen, kinderwagens en rollators komen lastiger vooruit op grind dan op tegels. Voor een pad naar de voordeur is split niet altijd de beste keuze, of je moet een tegelstrook in de split leggen.

Bladeren en onkruid zijn net even hardnekkiger dan op een tegel. Een bladblazer werkt, maar je verliest ook telkens wat split. Een jaarlijkse aanvulling hoort er dus bij.

En dan de katten. Die zien een vers gelegde grindtuin als kattenbak. Dat slijt meestal in een paar weken, maar de eerste maand is het even doorbijten.

Wat dit betekent voor jouw volgende terras

De tegeltuin is niet dood, maar de vanzelfsprekendheid ervan wel. Wie in 2026 een terras of voortuin aanlegt, krijgt van een hovenier of leverancier vrijwel zeker de vraag of het echt helemaal dicht moet, of dat split, grind of een groene invulling een rol kan spelen. Regelgeving schuift die kant op en steeds meer gemeentes belonen doorlatende oplossingen actief.

Ben je dit voorjaar toch aan het plannen voor buiten? Combineer de nieuwe bestrating dan meteen met kleurige tuinmeubelen en denk alvast na over de indeling, want het terras wordt de nieuwe woonkamer. Een laag split onder je low dining set kan het verschil maken tussen een plas bij de eerste bui en een terras dat z'n gezicht blijft houden.

Kijk nog een keer naar buiten voordat je die zak split bestelt. Elke bak water die de bodem in kan, is er een die niet via je voordeur naar binnen loopt.

P
Geschreven door Pepijn Mulder Tuin & groen schrijver

Pepijn is de plantengek van de redactie en hij draagt die titel met trots. Hovenier van beroep en schrijver uit passie, hij weet precies welke plant in welke kamer moet staan, hoeveel licht die nodig heeft en waarom de jouwe er waarschijnlijk beter uitziet dan de zijne. Spoiler: meer licht en minder goed bedoeld overgieten. Zijn eigen verzameling telt meer dan honderd planten en hij kent ze allemaal bij naam, de Latijnse naam welteverstaan. Hij schrijft met de overtuiging dat een groene woning een gelukkige woning is, en de wetenschap geeft hem daarin gelijk. Op vakanties bezoekt hij botanische tuinen terwijl zijn reisgenoten op het strand liggen, en hij heeft daar geen enkel probleem mee.