De airco's zijn dit jaar weer overal uitverkocht zodra het kwik boven de 28 graden komt. Toch staat er bij de meeste Nederlandse huizen geen koelunit tegen de gevel. Terecht, want met een paar gerichte ingrepen houd je je huis best koel zonder dat apparaat, mits je op het juiste moment iets doet in plaats van pas wanneer de hitte al binnen is.
Zonwering aan de buitenkant werkt het best
Een rolluik, screen of uitvalscherm buiten voor het raam houdt volgens het Rijksoverheid het grootste deel van de zonnewarmte al tegen voordat die het glas raakt. Een gordijn aan de binnenkant helpt ook, maar dan is de warmte al door de ruit heen en zit hij al in je woonkamer. Heb je alleen binnenzonwering, kies dan voor lichte, dichte stoffen die het licht reflecteren in plaats van doorlaten.
Zit je aan de zuid- of westkant van je huis, dan telt elk uur dat je de zon buiten houdt. Zet zonwering 's ochtends al dicht op de kant waar de zon straks staat, niet pas als je zelf de hitte voelt.
Ventileer op de juiste momenten
Ramen tegenover elkaar openzetten zorgt voor een luchtstroom die warmte afvoert, maar alleen als het buiten kouder is dan binnen. Overdag bij 30 graden je ramen wagenwijd open zetten haalt juist warme lucht naar binnen. Zet daarom vroeg in de ochtend en 's avonds na zonsondergang je ramen tegenover elkaar open, en houd ze overdag dicht samen met de zonwering.
Een plat dak? Een dunne laag water op het dakoppervlak, vroeg in de ochtend met de tuinslang aangebracht, verdampt gedurende de dag en koelt het dak merkbaar af. Combineer dit gerust met andere ingrepen tegen de droge zomer die je toch al voor je tuin overweegt.
Beperk warmtebronnen in huis
Elk apparaat dat aanstaat, produceert warmte, ook in stand-by. Een router, een oude laptop of een televisie op stand-by lijkt onschuldig, maar bij elkaar leveren die apparaten net dat beetje extra op dat een kamer benauwd maakt. Kook je toch, gebruik dan liever de kookplaat dan de oven, en zet de afzuigkap aan zodat warmte en vocht direct naar buiten gaan.
Ook led-verlichting produceert minder warmte dan halogeenlampen, dus als je nog spots met halogeen hebt hangen, is dit een goed moment om ze te vervangen. Dat scheelt bovendien op je energierekening, net als de gratis ingrepen die je gasrekening verlagen in de winter.
Zet een ventilator slim in
Een ventilator verplaatst alleen lucht, hij koelt die lucht niet af. Zet er een schaal met ijsblokjes of een bevroren fles water voor, dan stroomt er wel echt koelere lucht door je kamer. Richt de ventilator 's avonds naar het open raam om warme lucht actief naar buiten te blazen in plaats van rond te laten waaien.
Slaap je slecht door de hitte, zet de ventilator dan niet recht op jezelf gericht de hele nacht aan. Richt hem liever op de muur of het plafond, zodat de lucht in de kamer circuleert zonder dat je huid uitdroogt.
Groen tegen de gevel doet meer dan je denkt
Klimplanten zoals wilde wingerd of blauwe regen tegen een zuidgevel zorgen voor schaduw op het metselwerk zelf, waardoor de muur minder warmte opneemt en vasthoudt. Dat effect merk je pas na een seizoen of twee groei, maar het scheelt op termijn net zo veel als een extra laag isolatie. Een grote plant vlak voor een raam dat de hele middag in de zon staat, doet al op korte termijn merkbaar iets.
Wat je morgenochtend als eerste doet
De meeste winst zit niet in een groot project, maar in een vast ochtendritueel: ramen dicht zodra het buiten warmer wordt dan binnen, zonwering naar beneden aan de zonzijde, en apparaten die je niet gebruikt echt uit in plaats van op stand-by. Doe je dat een paar dagen achter elkaar consequent, dan merk je dat je huis 's avonds al een paar graden koeler aanvoelt zonder dat er ook maar één airco aan te pas is gekomen.