Op elk nieuw terras in de buurt staat er tegenwoordig wel een. De aluminium constructie met kantelbare lamellen bovenin - de lamellenpergola - groeit snel uit tot het populairste buitenbouwsel van dit moment. Niet als statisch dak, maar als iets wat je steeds opnieuw afstelt op het weer van die dag.
Verstelbare lamellen: wat doen ze precies?
Bij een klassieke overkapping heb je twee opties: het dak staat open of dicht. Een lamellenpergola, ook wel bioklimatische pergola genoemd, biedt een derde weg. De aluminium lamellen op het dak zijn draaibaar - handmatig of elektrisch - en bepalen zo hoeveel licht, schaduw en lucht er op je terras komt. Op een warme middag kantel je ze zodat de hitte grotendeels buiten blijft. Als het bewolkt is, leg je ze plat voor maximaal daglicht. Begint het te regenen, dan schuiven ze dicht en loop je droog.
Die flexibiliteit is nieuw. Een houten pergola met klimplanten filtert licht, maar houdt geen water tegen. Een veranda met polycarbonaat dak is waterdicht maar blokkeert ook nuttig licht het hele jaar door. De lamellenpergola doet beide naar behoefte en schaalt mee met het seizoen.
Aluminium heeft hout verdrongen
De meeste modellen zijn van aluminium, en dat is geen toeval. Hout vraagt om periodiek schuren, lakken of oliën - de meeste mensen beginnen er vol goede moed aan en laten het na een paar jaar versloffen. Aluminium doet dat niet. Het roest niet, vervormt niet bij vocht en is tientallen jaren onderhoudsvrij. Dat past bij een bredere beweging die we ook elders in de tuin zien: composiet vervangt hout bij schuttingen, keramische tegels nemen het over van gietbeton.
Aluminium is bovendien lichter dan hout, wat montage makkelijker maakt. De meeste modellen worden aangebouwd aan de achtermuur van de woning via een wandplaat, maar vrijstaande versies bestaan ook. Kleuren zijn er doorgaans in antraciet, zwart, wit of een RAL-kleur naar keuze. Antraciet wint het in Nederland, net als bij kozijnen en tuinmeubilair.
Wat kost het?
Een basismodel van 3 bij 3 meter met handmatige bediening begint rond de 1.700 euro voor een doe-het-zelf pakket. Elektrisch bediende versies met geïntegreerde LED-verlichting en regensensor lopen op naar 5.000 tot 8.000 euro. Een professionele maatinstallatie voor een terras van 4 bij 3 meter inclusief montage zit voor de meeste mensen tussen de 4.000 en 6.000 euro.
Vergeleken met een gemetselde veranda of een echte aanbouw is dat goedkoop. Bovendien vergt het doorgaans geen bouwvergunning als je onder de 30 m² blijft en je aanbouwt aan het achtererfgebied. Check altijd de situatie bij je gemeente - die regels variëren per bestemmingsplan.
Elektrisch of handmatig?
Handmatige modellen bedien je met een hendel of kabel aan de zijkant. Dat werkt prima voor een kleinere constructie en is goed te doen vanuit je tuinstoel als de pergola laag genoeg hangt. Bij grotere modellen - denk 5 bij 4 meter - is elektrisch comfortabeler. Veel elektrische versies hebben ook een wind- en regensensor die de lamellen automatisch sluit als het gaat regenen of waaien. Handig, maar geen vereiste.
Een tip: kies bij elektrisch altijd voor een model met een noodhandgreep. Als de motor uitvalt of de stroom wegvalt tijdens een bui, wil je de lamellen alsnog met de hand kunnen sluiten. Goede merken bieden dat standaard.
Wat zet je eronder?
Een lamellenpergola is een constructie. Wat je ermee doet, is een richtingskeuze. Een paar dingen waar je bij nadenkt:
Verlichting verlengt de dag. Geïntegreerde spots in de dakrand of aan de palen geven sfeerlicht en maken het terras ook na zonsondergang bruikbaar. Lees ook hoe je tuin ook in de avond bewoonbaar wordt met de juiste buitenverlichting.
Koken buiten werkt beter dan je denkt. Veel mensen combineren de pergola met een buitenkeuken of -grill. Let er wel op dat een gesloten lamellendak de rook en warmte vasthoudt - hou de lamellen op een kier als je grilt. Over die combinatie schreven we eerder: hoe de buitenkeuken de bbq vervangt.
De vloer maakt het af. Grote keramische buitentegels in grijs of zandkleur geven een naadloze overgang tussen woning en terras. Ze zijn vorstbestendig, makkelijk schoon te houden en combineren goed met het minimalistische aluminium van de pergola. Lees ook waarom keramische tegels de betonplaat van elk terras verdringen.
Wanneer is dit de juiste keuze voor jou?
Een lamellenpergola past niet in elke tuin. Als je terras minder dan 10 m² heeft, is de constructie te dominant. Als de zon er nauwelijks komt, betaal je voor comfort dat je niet benut. En wie de tuin puur als groene, open ruimte wil houden, hoeft hier niet aan te beginnen.
Maar wie al nadenkt over vaste tuinmeubels, sfeerverlichting en buitenkoken - wie van het terras een tweede woonkamer wil maken - staat op het punt om dit toe te voegen. De lamellenpergola is het dak dat al die elementen samenvoegt tot iets wat je echt gebruikt: ook in april, ook in september, ook als het even regent.