Je verwarming staat alweer wekenlang aan, maar heb je ook echt gecontroleerd of alles doet wat het moet? Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis onder 1.008 huiseigenaren, gemeld door Solar & Storage Magazine, blijkt dat 63 procent de woning niet volledig heeft voorbereid op het stookseizoen. Slechts 29 procent testte de verwarming vooraf, 44 procent checkte de waterdruk en maar 16 procent ontlucht de radiatoren. Dat laatste cijfer valt op, want ontluchten is het klusje dat de meeste klachten voorkomt, en het kost je minder tijd dan de aflevering die je er straks bij uitkijkt.
Dit is het signaal dat je mist
Leg je hand op je radiator en voelt de onderkant warm aan terwijl de bovenkant koud blijft? Dan zit er lucht in het systeem. Die lucht stijgt vanzelf op in de radiator en blokkeert zo de plek waar het warme water normaal doorheen stroomt. Een tikkend, borrelend of gorgelend geluid uit de leidingen is een ander teken dat er lucht meespeelt, en dat geluid verdwijnt meestal binnen een paar minuten nadat je hebt ontlucht.
Jan Roelof Hoving, bouwtechnisch specialist bij Vereniging Eigen Huis, ziet het patroon elk jaar terug: veel mensen checken hun verwarming pas als het echt koud wordt, en dan blijkt dat een radiator niet warm wordt of dat de waterdruk te laag is. Hij waarschuwt ook voor een andere veelgemaakte fout, namelijk ventilatieroosters dichtzetten om warmte te besparen. Dat zorgt juist voor vocht en schimmel, een probleem dat op deze site al eens is uitgelegd in het artikel over de echte oorzaak van een vochtprobleem.
Zo ontlucht je een radiator in vijf stappen
- Zet alle radiatoren in huis volledig open, ook die in de logeerkamer die je zelden gebruikt, en zet de thermostaat hoog zodat de lucht richting de ontluchtingsventielen trekt.
- Laat de verwarming ongeveer een kwartier draaien en zet hem daarna uit. De lucht verzamelt zich inmiddels bovenin bij de ventielen.
- Begin bij de radiator die het laagst in huis staat, meestal op de begane grond, en werk omhoog. Warme lucht zoekt altijd het hoogste punt op, dus de radiator op de bovenste verdieping doe je als laatste.
- Zoek het ontluchtingsventiel, een klein vierkant busje in de hoek aan de bovenkant van de radiator, en draai het met een ontluchtingssleuteltje voorzichtig een halve slag open. Vang het water op met een bakje of oude handdoek. Je hoort eerst sissen, dan sputteren, tot er een gelijkmatig straaltje water komt.
- Draai het ventiel weer dicht, zet de thermostaat terug op de gewenste temperatuur en controleer na een kwartier de waterdruk op de manometer van de cv-ketel.
Sleuteltje kwijt? Dat ligt vaak nog in een lade sinds de installatie van de radiatoren, maar een nieuw exemplaar kost een paar euro bij de bouwmarkt. Heb je een luchtafscheider op je cv-installatie, dan hoef je dit niet handmatig te doen: dat apparaat vangt de lucht automatisch af voordat die de radiatoren bereikt. Twijfel je of je zo'n ding hebt, vraag het dan bij de volgende onderhoudsbeurt aan de monteur.
Wanneer ontluchten niet helpt
Blijft de radiator ook na het ontluchten koud, dan zit het probleem niet in lucht maar in vuil. Een opstapeling van roest of slijk onderin de radiator belemmert de doorstroming net zo goed, en dat klusje doe je niet zelf: laat de radiator in dat geval doorspoelen door een installateur. Let ook op de waterdruk. Die moet voor de meeste cv-systemen tussen de 1,5 en 2 bar liggen, al blijft de handleiding van je eigen ketel de meest betrouwbare bron voor de exacte waarde bij jouw installatie.
Zwart water uit het ontluchtingsventiel is normaal en geen reden tot zorg. Komt de lucht om de paar weken terug, dan wijst dat op een lek, een beschadigde leiding of een kapot expansievat. Ook dan is een vakman nodig, want ontluchten lost een lek niet op, het verbergt het probleem alleen tijdelijk.
Voorkom warmteverlies achter de radiator
Ontluchten zorgt dat de warmte die je radiator maakt ook echt de kamer bereikt, maar een deel van die warmte verdwijnt soms al voordat hij de kamer in komt. Hangt je radiator tegen een buitenmuur, dan verlies je daar warmte doorheen. Een reflecterende folie achter de radiator stuurt die warmte terug de kamer in, zoals dit artikel over warmtelekken bij de rolluikkast ook al liet zien voor een ander lek in huis.
Check in dezelfde beurt gelijk de koolmonoxidemelder. Uit het onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt dat 36 procent van de huiseigenaren geen werkende koolmonoxidemelder in huis heeft, terwijl die juist bij een cv-ketel op gas het verschil maakt tussen een vervelende storing en een gevaarlijke situatie. Dat sluit aan op het artikel over de cv-ketel en koolmonoxide dat eerder op deze site stond.
Dit klusje duurt twintig minuten en bespaart je weken
Ontluchten kost op een zaterdagochtend hooguit een halfuur, inclusief het zoeken naar dat sleuteltje. Zet dat af tegen een weekend zonder warme woonkamer omdat de monteur pas maandag langs kan, precies op het moment dat iedereen hem nodig heeft. Doe de check nu het nog kan, in plaats van bij de eerste vorstnacht van dit jaar.