Nederland moet de komende jaren honderdduizenden woningen bijbouwen, maar niet elke oplossing vraagt om een bouwput. Soms staat de oplossing al op je eigen kavel. Steeds meer huiseigenaren met een te groot huis overwegen het op te delen in twee zelfstandige woningen, en de animo daarvoor groeit. Toch strandt een groot deel van de aanvragen bij de gemeente, en de reden is bijna altijd dezelfde.
Wat woningsplitsen precies betekent
Woningsplitsen, officieel bouwkundig splitsen, betekent dat je één huis opdeelt in twee of meer zelfstandige woningen. Elke nieuwe woning krijgt een eigen voordeur en eigen aansluitingen voor gas, water en elektriciteit, zo staat in de Splitsgids van Volkshuisvesting Nederland, een initiatief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Er zijn twee hoofdvormen. Bij verticaal splitsen deel je het huis in een voor- en achterhuis, of in een linker- en rechterhelft. Bij horizontaal splitsen ontstaan een bovenwoning en een benedenwoning, de klassieke opzet die je in veel jaren-30-wijken al tegenkomt. De nieuwe woning kun je verhuren, verkopen of gebruiken voor een ouder of kind. Dat laatste overlapt met wat veel mensen al doen met een mantelzorgwoning in de tuin, alleen verbouw je nu binnen de bestaande muren in plaats van ernaast.
Waarom het woningtekort hierbij gebaat is
Het potentieel is groot. Hypotheekverstrekker BLG Wonen rekende in 2022 uit dat ruim 500.000 koopwoningen in Nederland geschikt zijn om te splitsen: huizen met maximaal twee bewoners tussen de 55 en 75 jaar, een woonoppervlak boven de 150 vierkante meter of een kavel vanaf 750 vierkante meter, buiten de vier grote steden. Directeur Frank Soede van BLG Wonen zei destijds dat "de doorlooptijd van het splitsen van een woning... korter is dan het realiseren van nieuwbouw", en riep het kabinet en gemeenten op er meer werk van te maken.
Ook op duurzaamheid scoort splitsen goed. Rob van Tilburg van Milieu Centraal zegt tegen Radar (AVROTROS) dat een gesplitste woning ongeveer 85 procent minder CO2 uitstoot dan een nieuwbouwwoning, en maar zo'n 5 procent van het materiaal nodig heeft. Dat maakt splitsen niet alleen sneller, maar ook zuiniger dan een vergelijkbaar nieuwbouwhuis van hout of steen.
Het draagvlak groeit mee. In een enquête van Radar onder 15.335 panelleden, afgenomen tussen 18 en 24 november 2025, zegt twee derde van de ondervraagden dat splitsen een oplossing is voor het woningtekort. Twee jaar eerder vond nog 57 procent van de respondenten het een goed idee, in 2025 is dat opgelopen naar 67 procent.
Waarom de parkeernorm de grootste spelbreker is
Toch neemt het aantal daadwerkelijke splitsingen juist af, ondanks het groeiende draagvlak. De reden zit vooral bij de gemeente. Van de 133 mensen in het Radar-onderzoek die de afgelopen vijf jaar een splitsingsvergunning aanvroegen, werd 41 procent goedgekeurd en 44 procent afgewezen, de rest wacht nog op een besluit. Van de afgewezen aanvragers vindt 91 procent de afwijzing onterecht, en 38 procent heeft het gevoel dat de eigen gemeente tegenwerkt.
Onderzoeksbureau Companen onderzocht in 2025 in opdracht van Natuur & Milieu waar dat precies vastloopt, en het antwoord is bijna altijd hetzelfde: de parkeernorm. Acht van de tien gemeenten noemen de parkeernorm als belemmering voor woningsplitsen, en voor een derde van hen is dat zelfs de zwaarste eis van allemaal. In bestaande wijken is simpelweg geen ruimte om voor elke nieuwe woning een extra parkeerplek aan te leggen, waardoor een aanvraag al strandt voordat er over de woning zelf wordt gesproken. Gemeenten noemen daarnaast zorgen over leefbaarheid en overlast, net als bij het vergunningvrij uitbreiden van je huis, waar de regels per gemeente ook flink uiteenlopen.
Zo check je of jouw huis in aanmerking komt
Voordat je een aannemer belt, loont het om eerst bij de gemeente te informeren naar het bestemmingsplan en de lokale parkeernorm, want die twee bepalen in de praktijk of je aanvraag kans maakt. Let op de minimale oppervlakte per nieuwe woning, meestal rond de 50 vierkante meter, de eis van een eigen voordeur en eigen meterkast, en of jouw wijk al een opgelegd quotum voor splitsingen heeft. Woningen die al te ruim zijn voor het huidige aantal bewoners, met een duidelijk te scheiden voor- en achterhuis of een trap die al naar een eigen verdieping leidt, hebben de beste papieren.
Woon je in een rijtjeshuis met een buurman aan weerszijden, dan is overleg vooraf geen overbodige luxe: een extra voordeur in de gevel of een nieuwe trap in de hal raakt ook de uitstraling van de straat, en sommige gemeenten vragen daar expliciet om een akkoord van de omwonenden. Heb je een hypotheek op het huis, dan moet ook de bank akkoord zijn voordat je gaat splitsen, want de woning verandert juridisch van één zelfstandige eenheid in twee.
Past jouw situatie niet binnen de regels van je gemeente, dan blijft bijbouwen op een nieuwbouwlocatie uiteraard ook een optie, al duurt die route vaak jaren langer dan een verbouwing in je eigen huis. Precies dat verschil in doorlooptijd is waarom steeds meer gemeenten, ondanks de knelpunten met parkeren, toch serieus naar splitsen kijken als onderdeel van de oplossing.