Wellness in de tuin gaat allang niet meer over een hangmat tussen twee bomen. Steeds meer Nederlanders plaatsen een sauna achter hun huis, en het zijn niet alleen villawijken waar je dat ziet. De barrel sauna van hout - een ronde saunavat dat je los in de tuin zet - duikt op in gewone achtertuinen van 40 tot 80 vierkante meter en het is geen tijdelijke hype.
Waarom dit nu zo populair is
De coronajaren brachten een andere blik op het huis. Mensen investeerden in hun buitenruimte: terrassen werden woonkamers, tuinen kregen echte keukens, en overkappingen verschenen overal. De volgende stap was minder voor de hand liggend maar volledig logisch: als de tuin een verlengstuk van het huis is, waarom dan ook niet de ontspanning die je anders in een sportschool of wellnesscentrum zoekt?
Tegelijk groeide in Nederland de interesse in contrast-therapie - de afwisseling van warmte en kou. De Wim Hof-methode had al een fanbase opgebouwd, cold plunge-badjes verschenen in fitnesscentra, en de vraag lag voor de hand: kan dat ook thuis? Het antwoord bleek ja.
Drie typen, drie budgetten
Er zijn grofweg drie varianten als je een buitensauna in de tuin wilt.
De barrel sauna is de meest herkenbare. Een cilinder van Canadees ceder of Noorse spar, buiten geplaatst op twee houten rails. De ronde vorm zorgt voor goede luchtcirculatie en de wanden zijn relatief smal, waardoor de sauna snel opwarmt - in 30 tot 45 minuten is hij op temperatuur. Prijs: vanaf zo'n 3.000 euro voor een tweepersoons model, tot 8.000 euro voor een versie met aanbouw-terras en buitenbank.
De infraroodsauna werkt anders. Geen stoom, geen hoge temperatuur, maar infraroodstraling die de warmte direct in je lichaam brengt bij 40 tot 60 graden. Veel mensen vinden het makkelijker te verdragen dan een traditionele Finse sauna op 80 tot 100 graden. Modellen voor buiten zijn goed geïsoleerd en waterbestendig - er zijn compacte varianten voor twee personen die nauwelijks meer ruimte vragen dan een grote koelkast. Budget: 1.500 tot 4.000 euro.
De Finse blokhutssauna is de grootschaligste optie. Een vrijstaand tuinhuisje met een echte kachel, volledig ingericht als sauna. Dit vraagt een fundering, goede isolatie en een kachel op hout of elektriciteit. Rekening houden met 10.000 tot 25.000 euro voor een degelijk model.
Wat je in Nederland moet regelen
Een omgevingsvergunning is bij vergunningsvrij bouwen in principe niet nodig voor kleine tuingebouwen en saunahutten die aan de voorwaarden voldoen: niet te groot, niet te hoog, niet op het voorerfgebied. Een barrel sauna past hier doorgaans binnen. Toch is het slim om even bij je gemeente na te vragen, want bestemmingsplannen kunnen hier invloed op hebben.
Voor elektra heb je bij een elektrische kachel of infraroodsauna een buitenaansluiting nodig. Dit is werk voor een installateur. De meeste modellen draaien op 230 volt, de zwaarste kachels op 400 volt. Even checken welk aansluitingsvermogen je hebt.
Hout en onderhoud verdienen aandacht. Ceder is populair omdat het van nature harsvrij is, weinig splintert en bestand is tegen vocht. Het verweert wel grijs als je het onbehandeld laat - net als een oud tuinhuisje. Met een jaarlijkse behandeling houd je de kleur intact. Sfeerverlichting rondom je sauna maakt de beleving 's avonds compleet: grondspots of kleine wandlampjes op de buitenwand, waterdicht uiteraard.
De combinatie met een cold plunge
De combinatie die steeds vaker opduikt: een sauna naast een koud bad. Een cold plunge - een stalen of polyester bak gevuld met koud water, soms met een koelelement om het op 8 tot 15 graden te houden - staat dan op twee meter afstand van de sauna. Vijftien minuten warmte, dan een minuut of twee in het koude water: dit schema is populair bij iedereen van topsporters tot mensen die gewoon beter willen slapen.
Een eenvoudig cold plunge-bad start rond de 500 euro voor een polyester ton zonder koeling. Modellen met een actief koelsysteem beginnen bij 1.500 euro. Meer hoef je er niet voor te betalen om de ervaring thuis te recreëren. Wil je meer weten over buitenwellness als onderdeel van je tuinontwerp? Lees dan ook hoe een buitendouche in je tuin past als aanvulling op de sauna.
Wat dit voor je tuin en portemonnee betekent
Een barrel sauna vraagt geen grote tuin. Op een terras van 4 bij 3 meter past een tweepersoons barrel met ruimte om eromheen te lopen. Je hebt wel een stroomaansluiting buiten nodig en voldoende ruimte ernaast om af te koelen.
De instapprijs voor een degelijke barrel sauna ligt rond de 3.000 tot 4.000 euro. Goedkopere modellen bestaan, maar de kwaliteit van het hout en de kachel bepaalt hoelang je er plezier van hebt. Een goedkope sauna op dun hout houdt het Nederlandse klimaat drie tot vier jaar vol; een degelijk model gaat twintig jaar mee mits goed onderhouden.
Het is, kortom, een investering die vergelijkbaar is met een goede buitenkeuken - maar dan eentje die je niet alleen in de zomer gebruikt. Ook in november, als de regen tegen de houten wanden slaat, staat een sauna op zijn best. Benieuwd hoe je je tuin verder inricht als buitenkamer? Bekijk dan ook hoe de buitenkeuken de bbq vervangt als centraal element buiten.