Jarenlang was de Nederlandse tuin een oefening in geometrie. Een strak grasveld, een terras met haakse hoeken, een border die precies langs de erfgrens loopt. Die tijd loopt nu op zijn eind. Hoveniers en tuinontwerpers zien in 2026 een duidelijke verschuiving: rechte paden maken plaats voor bochten, vierkante terrassen krijgen ronde randen en borders golven mee met de vorm van de tuin in plaats van ertegenaan te schuren.
Het is geen kortstondige gril. De verschuiving komt terug in materiaalkeuzes, in de vorm van vijvers en zitplekken, en in hoe hoveniers een tuin nu tekenen voordat er ook maar één spa de grond in gaat.
Waarom de haakse tuin ineens gedateerd voelt
De strakke, symmetrische tuin hoort bij een bepaalde periode: minimalisme, grind in nette banen, een terras dat één op één de contouren van het huis volgt. Die stijl paste bij een tijd waarin de tuin vooral decoratief was, iets om vanuit de woonkamer naar te kijken. Nu willen mensen er ook echt in zitten, wandelen en verblijven, en daarvoor werkt een rechte lijn minder goed dan een route die je meeneemt.
Een gebogen pad vertraagt je vanzelf. Je ziet niet in één oogopslag het hele tuinpad liggen, waardoor zelfs een kleine tuin groter aanvoelt. Datzelfde principe zie je terug bij het organische vloerkleed dat de rechthoek binnenshuis verdringt: een vloeiende vorm breekt de starheid van een kamer, en buiten doet een gebogen border precies hetzelfde met een tuin.
Je brein houdt nu eenmaal van een bocht
Dat mensen ronde vormen prettiger vinden dan hoekige is geen slogan van een hovenier die iets nieuws wil verkopen. Onderzoekers van onder meer de universiteiten die curvatuurvoorkeur bestuderen, vinden steeds opnieuw hetzelfde patroon: proefpersonen beoordelen ronde en gebogen objecten consistent positiever dan hoekige varianten, ongeacht of het om meubels, letters of plattegronden gaat. Een van de verklaringen is simpel: scherpe hoeken activeren van oudsher een soort alertheid, alsof er iets scherps of gevaarlijks in de buurt is. Rond en zacht voelt daarentegen veilig, precies zoals de meeste vormen in de natuur zelf zijn: rivieren, heuvels en bladranden lopen zelden in een rechte lijn.
Die voorkeur is trouwens niet nieuw. De achttiende-eeuwse Engelse landschapstuin brak destijds al met de stijve, symmetrische Franse tuin door heuvels, slingerende paden en losse boomgroepen na te bootsen alsof de natuur zelf aan het werk was geweest. Wat er nu gebeurt in Nederlandse achtertuinen is in feite dezelfde beweging, alleen dan op de schaal van een rijtjeshuisperceel in plaats van een landgoed. Wie de vergelijking met die traditie verder wil trekken, vindt de achtergrond op de Wikipedia-pagina over landschapsarchitectuur.
Zo pas je het toe zonder dat je tuin een junglepad wordt
Een bocht is geen vrijbrief om alles maar te laten kronkelen. De vuistregel die hoveniers hanteren: hoe kleiner de tuin, hoe zachter de bocht. Een scherpe S-vorm in een tuin van vijftien vierkante meter oogt onrustig, terwijl diezelfde bocht in een grote tuin juist ruimte creëert. Een paar concrete manieren om te beginnen:
- Vervang een recht tegelpad door een pad met één of twee zachte bochten die om een border of boom heen leiden, in plaats van er dwars doorheen.
- Laat een terras aan één zijde vloeiend overlopen in het gazon, bijvoorbeeld met een ronde uitsparing voor een border of zitplek.
- Kies voor een nierrand of golvende border in plaats van een kaarsrechte scheiding tussen gazon en beplanting.
- Combineer de gebogen lijnen met stevige, natuurlijke materialen, zodat het geheel ontworpen oogt en niet toevallig.
Materialen die met je meebuigen
Niet elk materiaal laat zich makkelijk in een curve leggen. Grote rechthoekige terrastegels vragen om zaagwerk zodra ze een bocht moeten volgen, en dat oogt al snel onhandig. Gebroken natuursteen, kleinformaat klinkers en grind volgen een gebogen lijn juist van nature, wat verklaart waarom deze materialen dit jaar terrein winnen op het rechte terrastegel. Wie liever bij tegels blijft, kan de rand van het terras breken met een flexibele boordsteen van staal of composiet, waarmee je een curve strak afwerkt zonder dat je hele terras opnieuw hoeft te ontwerpen.
Diezelfde logica speelt mee bij de opmars van keramische tegels ten koste van de betonplaat: ook daar wint een materiaal dat er verzorgder en warmer uitziet het van de goedkopere, stugge variant. Een gebogen rand met een keramische tegel is intussen prima te maken, mits je de tegels op maat laat zagen in plaats van te improviseren met hele platen.
Wat dit betekent voor jouw volgende tuinproject
Je hoeft je bestaande tuin niet meteen op de schop te nemen om mee te gaan in deze verschuiving. Een nieuwe border die golft in plaats van recht doorloopt, of een pad dat één bocht krijgt rond een boom, is al genoeg om het verschil te voelen. Plan je toch een grotere verbouwing van tuin of terras, denk dan eerst na over de looproute en pas daarna pas over de materialen: een goed gebogen pad bepaalt namelijk waar de rest van de tuin zich vanzelf omheen vormt. En vergeet de avonduren niet, want de juiste buitenverlichting maakt een gebogen pad ook na zonsondergang tot een route die je wilt volgen, in plaats van een obstakel dat je in het donker moet zien te vinden.