Steeds meer tuinen in Nederland ruilen de houten schutting in voor een dichte, groenblijvende haag. Je ziet het in nieuwbouwwijken en in oudere tuinen: waar vroeger een grijs geschilderd hek de erfgrens markeerde, staat nu een muur van glanzend donkergroen blad. De reden is simpel. Een schutting rot, verweert en moet na een jaar of vijftien vervangen worden. Een goed gekozen haag wordt juist mooier naarmate hij ouder wordt, en houdt ook in de winter zijn blad, zodat je buren niet ineens weer bij je naar binnen kijken zodra de bladeren vallen.
Waarom groen wint van hout
Een houten schutting doet één ding: hij scheidt je tuin van die van de buren. Een haag doet dat ook, maar voegt er meteen een paar dingen aan toe. Hij dempt verkeerslawaai beter dan een vlakke plank, houdt stof en fijnstof tegen, en biedt vogels en insecten een plek om te schuilen. In de zomer houdt dichte beplanting de tuin ook merkbaar koeler dan een opwarmende houten of kunststof plaat. En anders dan een schutting hoef je een haag nooit te vervangen: je knipt hem twee keer per jaar in model en hij gaat decennia mee.
Wil je je terras langer bruikbaar houden richting het najaar? Een dichte haag breekt de wind net zo goed als een overkapping of pergola, maar dan zonder onderhoud aan hout of doek.
Welke haag groeit snel genoeg om een schutting te vervangen
Niet elke haagplant is geschikt. Je wilt iets dat snel dicht groeit, het hele jaar groen blijft en zich makkelijk in model laat knippen. De Portugese laurier is daarom de populairste vervanger van de houten schutting. De plant groeit ongeveer twintig tot dertig centimeter per jaar, blijft ook in de winter vol blad en is beter bestand tegen vorst en droogte dan de gewone laurierkers. Bij een plantafstand van drie planten per meter heb je binnen twee tot drie groeiseizoenen een ondoorzichtige haag van manshoogte.
Twijfel je tussen soorten? Taxus groeit trager, zo'n vijftien centimeter per jaar, maar vormt de dichtste en meest windvaste haag die er is, en verdraagt zelfs diepe snoei tot op oud hout, iets waar een laurier veel slechter tegen kan. Bamboe groeit razendsnel, wel een meter per jaar bij de juiste soort, maar heeft zonder wortelscherm de neiging om de hele tuin over te nemen, dus plant die alleen met een ondergrondse wortelbarrière van minstens zestig centimeter diep. Voor de meeste tuinen is Portugese laurier de beste balans tussen snelheid, dichtheid en onderhoud: hij vult een gat sneller dan taxus en gedraagt zich rustiger dan bamboe.
Wat een haag kost vergeleken met een schutting
Een nieuwe houten schutting van goede kwaliteit kost al snel 80 tot 150 euro per strekkende meter, geplaatst. Na tien à vijftien jaar staat die vervanging opnieuw op de planning, want hout verweert, scharnieren roesten vast en planken breken. Haagplanten in een kleiner formaat kosten per strekkende meter vaak minder, maar je betaalt wel in tijd: de eerste paar jaar moet je twee keer per jaar knippen en in droge zomers bijgieten. Reken die knipbeurten mee, dan valt de haag na een jaar of tien meestal alsnog voordeliger uit dan een schutting, simpelweg omdat je hem nooit hoeft te vervangen. Een schutting bereikt op enig moment het punt waarop reparatie geen zin meer heeft en de hele rij planken eruit moet, terwijl je bij een haag alleen af en toe een enkel exemplaar hoeft bij te planten.
Dit zegt de wet over de hoogte van je haag
Een haag planten kan niet zomaar overal even dicht op de erfgrens. Volgens het Burgerlijk Wetboek moet een beplanting die hoger wordt dan twee meter minimaal twee meter van de erfgrens staan, en beplanting onder de twee meter minimaal vijftig centimeter, tenzij de buren schriftelijk akkoord gaan met een kleinere afstand of de gemeente een afwijkende afstand voorschrijft. Dat is een ander regime dan bij een schutting, waarvoor meestal een maximale hoogte geldt in plaats van een minimale afstand. Ga je een haag als vervanging van een bestaande schutting planten, overleg dan sowieso even met de buren: scheelt een hoop gedoe achteraf, en vaak zijn ze net zo blij met minder onderhoud aan hun kant van de erfgrens.
Meer weten over de precieze regels rond erfgrens en beplanting? De volledige wettekst staat in artikel 5:42 van het Burgerlijk Wetboek.
Dit is het beste moment om te planten
Haagplanten met een kluit, zoals Portugese laurier en taxus, plant je het best in het najaar of de winter, zolang de grond niet bevroren is. De wortels krijgen dan de tijd om zich te settelen voordat de droge zomer begint, waardoor je veel minder hoeft bij te gieten dan bij een voorjaarsplanting. Combineer je de nieuwe haag met herfstbeplanting van siergrassen en herfstbloeiers eronder, dan heb je meteen een gelaagde border in plaats van een kale rij stammetjes. En zodra de haag straks 's avonds bijverlicht wordt met warm, insectvriendelijk tuinverlichting, oogt je tuin al na een paar jaar alsof hij er altijd al zo heeft uitgezien. Bestel je planten dus liever nu dan in april: je bespaart een zomer aan gieten en wint een heel groeiseizoen.