Je gazon is al weken geel, de grond in je border scheurt open en de regenton staat leger dan je zou willen. Dat is geen inbeelding: Nederland zit sinds begin juli 2026 bij de vijf procent droogste jaren ooit gemeten, en half augustus is het neerslagtekort verder opgelopen richting de 300 millimeter. Waterschappen grijpen nu in, en dat merk je letterlijk aan de slang in je hand.
Nederland zit nu op het hoogste droogteniveau van dit jaar
Sinds 1 juli gold in heel Nederland al een dreigend watertekort, fase 1. Inmiddels is dat opgeschaald naar fase 2, feitelijk watertekort. Dat klinkt bureaucratisch, maar het betekent dat er simpelweg te weinig zoetwater is om aan alle vraag te voldoen: landbouw, natuur, drinkwater en jouw tuinslang moeten het met minder doen. De aanvoer via de Rijn en de Maas is historisch laag, en in De Bilt viel in de eerste tien dagen van augustus welgeteld 0,3 millimeter regen, tegenover de gebruikelijke 27 millimeter.
Voor je tuin voelt dat concreet: harde, gebarsten grond, bladeren die al voor de middag slap hangen en gras dat knispert onder je voeten. Wie zijn tuin de afgelopen jaren al heeft ontstenen ten gunste van groen, merkt nu waarom dat meer is dan een trend: onverharde grond houdt water simpelweg beter vast dan tegels.
Waarom je tuinpomp opeens verboden terrein is
Bij Hoogheemraadschap Delfland geldt sinds 5 augustus een verbod op het onttrekken van oppervlaktewater uit sloten, vaarten en andere watergangen. Dat verbod raakt niet alleen boeren, het geldt voor iedereen, dus ook voor het pompje waarmee je stiekem water uit de sloot achter je tuin haalt. Andere waterschappen volgen een vergelijkbare lijn zodra hun gebied in feitelijk watertekort komt. Check dus even bij je eigen waterschap of dat pompje nog mag draaien voordat je het aanzet, want een boete voor illegale onttrekking is zonde van je geld.
De achterliggende reden is simpel: elke liter die nu uit een sloot verdwijnt, is een liter die niet meer beschikbaar is om de waterstand op peil te houden. En een lagere waterstand betekent slechtere waterkwaliteit, minder zuurstof voor vissen en een grotere kans op blauwalg. Je tuin water geven met slootwater lijkt onschuldig, maar heeft dus wel degelijk een prijs voor de omgeving.
Wat je nog wel mag met je regenton en gieter
Kraanwater gebruiken voor je tuin mag gewoon, al vragen de meeste waterschappen om het zuinig te doen. Regenwater is en blijft de slimste optie: dat kost niets, belast het drinkwaternet niet en is precies waar je tuin behoefte aan heeft. Heb je nog geen regenton, dan lonen ze dit jaar extra, zeker nu steeds meer gemeenten subsidie geven op een regenton. Sluit hem aan op je regenpijp en je vangt bij de eerstvolgende bui meteen een voorraad op.
Praktisch advies van de waterschappen: geef je tuin zo min mogelijk water, en doe dat als het toch moet vroeg in de ochtend voor 7.00 uur of laat in de avond na 23.00 uur. Overdag verdampt het grootste deel voordat het de wortels bereikt, dus dat is water dat je feitelijk weggooit. Een gieter gericht bij de voet van de plant werkt bovendien veel efficiënter dan een sproeier die de hele border natspettert.
Zo geef je je tuin water zonder dat het verspilling is
Een paar aanpassingen schelen direct veel liters. Mulch een laag houtsnippers of gehakseld stro over je border, dat houdt vocht in de grond vast en remt verdamping flink af. Laat je gazon iets langer staan, want kort gemaaid gras verdampt sneller en verbrandt eerder. En kies bij nieuwe aanplant voor droogtebestendige soorten zoals lavendel, salie of siergrassen in plaats van waterhongerige klassiekers. Wie dit voorjaar al de tuin heeft aangepast op een droge zomer, plukt daar nu de vruchten van.
Verzamel ook regenwater van elk dak dat je hebt, ook van een schuurtje of overkapping. Een simpele opvangton per afvoerpijp kan samen honderden liters schelen die je anders uit de kraan had getapt. En check je tuinslang op lekken: een klein gaatje kost over een zomer meer water dan je zou verwachten.
Dit is wat je morgen anders doet in de tuin
De droogte van 2026 is geen incident meer, het is het derde jaar op rij met een zomer die richting recordniveaus gaat. Volgens de Unie van Waterschappen moet er komende herfst en winter evenveel regen vallen als normaal in een heel jaar om het tekort weer aan te vullen, en dat gebeurt lang niet elk jaar. Reden genoeg om je tuin nu al klimaatbestendiger te maken in plaats van elke zomer opnieuw te improviseren met een gieter.
Check dus vandaag nog of er in jouw regio een onttrekkingsverbod geldt, zet een regenton neer als je die nog niet hebt en geef water op de momenten dat het ook echt aankomt bij de wortels. Je tuin overleeft deze zomer prima, als je hem tenminste een beetje slimmer helpt dan met de sproeier op vol vermogen.